Το άρθρο του Παύλου Λάλου στον 9ο τόμο του «Θεσσαλικού Ημερολογίου», έχει τίτλο «Το μοναστήρι της Παλιοκαρυάς. Συμπλήρωμα-επίλογος». Το άρθρο αυτό εκτείνεται από τη σελίδα 60 έως τη σελίδα 64.
Παρουσίαση του Άρθρου
1. Αρχιτεκτονική Περιγραφή: Ο συγγραφέας παρέχει λεπτομερείς πληροφορίες για την κατασκευή των κτισμάτων της μονής:
• Ο Πύργος (Κούλια): Περιγράφεται ως ένα τετράγωνο πέτρινο κτίσμα με ξύλινα πατώματα, τζάκι και πέτρινη σκάλα στην είσοδο. Η βόρεια πλευρά του πύργου φέρει τη χρονολογία 1801.
• Το Καθολικό: Ο ναός ξανακτίστηκε το 1806. Χρησιμοποιήθηκαν πέτρες της περιοχής και λαξευτός πωρόλιθος στις γωνίες και τα παράθυρα, ενώ ο τρούλος είναι καλυμμένος με πλάκες. Στις πηγές παρατίθενται τα σχεδιαγράμματα (κατόψεις) τόσο του πύργου όσο και του καθολικού.
2. Ζωγραφική και Εικονογράφηση: Το εσωτερικό του ναού είχε προγραμματιστεί να αγιογραφηθεί εξ ολοκλήρου, αλλά τελικά ιστορήθηκε μόνο το ιερό το 1828 από τον ζωγράφο Στέφανο. Ορισμένα από τα αξιοσημείωτα θέματα της λαϊκής αυτής ζωγραφικής περιλαμβάνουν:
• Την απεικόνιση του «Κόσμου» ως γέροντα με κορώνα που κρατά μαντήλι με τους 12 μήνες.
• Την παράσταση της Μεταλήψεως με την επιγραφή «Ο ΤΡΩΓΩΝ ΜΟΥ ΤΗΝ ΣΑΡΚΑΝ…».
• Την Αγία Πεντηκοστή και μορφές αγίων όπως ο άγιος Ρηγίνος του Σκοπέλου και ο άγιος Σεραφείμ του Φαναρίου.
3. Ιστορικά Στοιχεία και Παραδόσεις:
• Η αγιογράφηση του ναού διακόπηκε το 1828 λόγω «υποψίας κυβερνητικής», η οποία οδήγησε στη σύλληψη και φυλάκιση του ηγουμένου και τοπικών προεστών στη Λάρισα, με την κατηγορία ότι ήταν συνεργάτες κλεφταρματολών.
• Το μοναστήρι άρχισε να ερειπώνεται πριν το 1900, ενώ γύρω στο 1928 έγινε η διάλυσή του επί ηγουμενίας Γρηγορίου Παπαγιάννη.
• Υπάρχουν προφορικές ιστορίες για κλέφτες που λήστευαν τους προσκυνητές κατά το πανηγύρι της μονής στη θέση «Τράπεζα».
Σύνοψη από το NotebookLM
