Ένα σπαρμιώτικο χειρόγραφο (1602-1798)

Ένα άρθρο που εντοπίζεται στον 9ο τόμο του περιοδικού «Θεσσαλικό Ημερολόγιο», ο οποίος εκδόθηκε στη Λάρισα το 1986 (ανατύπωση 1992), είναι η μελέτη του Στάθη Ανδρώνη με τίτλο «Ένα σπαρμιώτικο χειρόγραφο (1602-1798)». Το άρθρο αυτό καταλαμβάνει τις σελίδες 9 έως 13 του τόμου.

Παρουσίαση του Άρθρου

1. Αντικείμενο και Προέλευση: Το άρθρο παρουσιάζει ένα σημαντικό χειρόγραφο που φυλασσόταν στη βιβλιοθήκη του μοναστηριού της Ολυμπιώτισσας στην Ελασσόνα, αλλά προέρχεται αρχικά από το μοναστήρι του Σπαρμού. Πρόκειται για μια «πρόθεση», δηλαδή ένα θρησκευτικό χειρόγραφο όπου καταγράφονταν ονόματα για μνημόνευση.

2. Περιεχόμενο και Σημασία: Το χειρόγραφο αποτελεί πολύτιμη πηγή για την ιστορία του βορειοθεσσαλικού και ολυμπιακού χώρου, καθώς διασώζει έναν πλούτο από:

Τοπωνύμια και οικισμούς της περιόδου 1602-1798.

Επώνυμα και βαπτιστικά ονόματα των κατοίκων.

Ιστορικά στοιχεία για την κοινωνική και εκκλησιαστική ζωή της περιοχής.

3. Δομή και Στοιχεία του Χειρογράφου:

Περιγραφή: Το χειρόγραφο είναι χαρτώδες, ακέφαλο και αρχικά αποτελούνταν από 210 σελίδες. Σήμερα σώζονται οι σελίδες 83-210, ενώ υπάρχουν και πρόσθετες σελίδες με ειδική αρίθμηση (π.χ. 146α, 146β).

Θεσσαλικοί Οικισμοί: Ο συγγραφέας παραθέτει μια αναλυτική λίστα 50 θεσσαλικών οικισμών που αναφέρονται στο χειρόγραφο, μεταξύ των οποίων ο Σπαρμός, η Τσαριτσάνη, τα Σκαμινέα, ο Κοκκινοπηλός, η Ελασσόνα και το Λουτρό.

Ιστορικά Πρόσωπα: Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται σε στοιχεία για τους Κλεφταρματολούς της περιοχής, όπως τις οικογένειες των Ταμπάκηδων και των Τζαχειλαίων, καθώς και για έναν άγνωστο αρματόλο από τον Κοκκινοπηλό ονόματι Λευθέρη.

Το άρθρο ολοκληρώνεται στη σελίδα 13, όπου ο συγγραφέας σημειώνει ότι η παρουσίαση των ονομάτων και επωνύμων των οικισμών θα συνεχιστεί στον επόμενο τόμο.

Σύνοψη από το NotebookLM