Η επετειακή έκδοση «21 Ολύμπιοι Αγωνιστές», που κυκλοφόρησε το 2021 από τον Δήμο Ελασσόνας, αποτελεί έναν φόρο τιμής στα 200 χρόνια από την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης. Το βιβλίο, μέσα από την έρευνα των Ανδρέα Γκανάτσιου, Γιώργου Νακούλα και Ευάγγελου Τσακνάκη, υπό την επιμέλεια του Κώστα Σπανού, επιχειρεί να αναδείξει τη συμβολή της περιοχής του Ολύμπου στον απελευθερωτικό αγώνα.

Περιεχόμενο και Δομή

Το έργο είναι δομημένο γύρω από 21 σύντομες βιογραφίες προσωπικοτήτων που συνδέθηκαν με την επαρχία Ελασσόνας και τον Όλυμπο κατά την προεπαναστατική και επαναστατική περίοδο. Ο αριθμός 21 επιλέχθηκε συμβολικά για να παραπέμψει στο έτος της Εθνεγερσίας.

Στις σελίδες του παρελαύνουν εμβληματικές μορφές όπως:

• Ο Γεωργάκης Ολύμπιος: Ο αρχιστράτηγος των ελληνικών δυνάμεων στον Δούναβη, που βρήκε ηρωικό θάνατο στη Μονή του Σέκου, ανατινάζοντας την πυριτιδαποθήκη.

• Ο Νικοτσάρας: Ένας από τους σημαντικότερους προεπαναστατικούς αγωνιστές, γνωστός για τη δράση του στον Όλυμπο και τη θάλασσα.

• Ο Χριστόφορος Περραιβός: Σύντροφος του Ρήγα Φεραίου, πολιτικός, στρατιωτικός και συγγραφέας της «Ιστορίας του Σουλίου και της Πάργας».

• Εκκλησιαστικές προσωπικότητες: Όπως ο Ιωσήφ των Ρωγών, που ανατινάχθηκε κατά την Έξοδο του Μεσολογγίου, και ο λόγιος Κωνσταντίνος Οικονόμος ο εξ Οικονόμων.

Κριτική Προσέγγιση

Το κύριο πλεονέκτημα της έκδοσης είναι η ισορροπία μεταξύ των «επώνυμων» ηρώων και των «αφανών» αγωνιστών. Πολλά από τα ονόματα που περιλαμβάνονται, όπως ο Δημήτριος Καλατζής, ο Ιωάννης Μιχαήλ και ο Ελευθέριος Φιλίππου, χαρακτηρίζονται από τους συγγραφείς ως «άγνωστοι μέχρι σήμερα». Η ανάδειξή τους έγινε εφικτή μέσω της μελέτης αρχειακού υλικού από τα Γενικά Αρχεία του Κράτους, όπου εντοπίστηκαν αιτήσεις των ίδιων ή των οικογενειών τους για την αναγνώριση των στρατιωτικών τους εκδουλεύσεων.

Η γραφή είναι λιτή, περιεκτική και εστιασμένη στα γεγονότα, καθιστώντας το βιβλίο προσβάσιμο στο ευρύ κοινό, ενώ η συμπερίληψη βιβλιογραφίας και πηγών προσδίδει την απαραίτητη ιστορική εγκυρότητα. Η έκδοση δεν περιορίζεται μόνο στο 1821, αλλά επεκτείνει το ενδιαφέρον της και σε μεταγενέστερα κινήματα, όπως η επανάσταση του 1854 στη Θεσσαλία, δείχνοντας τη συνέχεια του αγωνιστικού πνεύματος των Ολυμπίων.

Ως σημείο προς επισήμανση, θα μπορούσε να αναφερθεί ότι η συντομία των βιογραφιών, αν και εξυπηρετεί τον επετειακό χαρακτήρα, αφήνει μερικές φορές τον αναγνώστη να ζητά περισσότερες λεπτομέρειες για τη δράση ορισμένων αγωνιστών, οι οποίες όμως συχνά παραμένουν άγνωστες λόγω της απώλειας των πρωτότυπων πιστοποιητικών τους.

Συμπέρασμα

Οι «21 Ολύμπιοι Αγωνιστές» είναι μια πολύτιμη συμβολή στην τοπική ιστοριογραφία. Καταφέρνει να μετατρέψει τα ονόματα από παλιά έγγραφα σε ζωντανά παραδείγματα αυτοθυσίας, υπενθυμίζοντας ότι η ελευθερία κερδήθηκε τόσο από μεγάλους στρατηγούς όσο και από απλούς στρατιώτες που «φλέγονταν από ευγενή αισθήματα για την πατρίδα».

Σύνοψη από το Notebooklm