Το έργο του Ευάγγελου Β. Τσακνάκη, με τίτλο «Επισκόπηση της Ιστορίας της Δολίχης» (2019), αποτελεί μια αξιέπαινη προσπάθεια συστηματικής καταγραφής της ιστορικής πορείας ενός τόπου με βαθιές ρίζες στον χρόνο. Η μελέτη αυτή, που εκδόθηκε από τον Πολιτιστικό Σύλλογο Δολίχης «Η Τριπολίτιδα», δεν περιορίζεται σε μια απλή αφήγηση, αλλά συνιστά μια τεκμηριωμένη επιστημονική προσέγγιση που καλύπτει από την αρχαιότητα μέχρι τη σύγχρονη εποχή.

Μεθοδολογία και Πηγές

Το ισχυρότερο σημείο της μελέτης είναι η διεπιστημονική της συγκρότηση. Ο συγγραφέας, παρόλο που –όπως σημειώνει ο Κώστας Σπανός– δεν διεκδικεί τις «δάφνες του ιστορικού», επιδεικνύει μεγάλη υπευθυνότητα στη χρήση της βιβλιογραφίας. Αντλεί στοιχεία από:

• Αρχαίες γραμματείες: (Όμηρος, Ηρόδοτος, Θουκυδίδης, Τίτος Λίβιος).

• Αρχαιολογικά πορίσματα: Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις ανασκαφές στο Καστρί και την εύρεση της επιγραφής που ταυτοποίησε την πόλη το 2006.

• Αρχειακό υλικό: Οθωμανικές απογραφές (16ος αι.), μοναστηριακά έγγραφα και αρχεία δημοσίων υπηρεσιών.

• Περιηγητές: Μαρτυρίες των Leake, Heuzey και Stählin που επισκέφθηκαν την πε ριοχή τον 19ο και 20ό αιώνα.

Θεματολογία και Περιεχόμενο

Η μελέτη δομείται με τρόπο που διευκολύνει τον αναγνώστη να παρακολουθήσει τη διαχρονική εξέλιξη της Δολίχης. Ξεκινά από την ετυμολογία του ονόματος (πιθανώς από το αρχαίο επίθετο «δολιχός» που σημαίνει μακρός) και περνά στην Περραιβική Τριπολίτιδα, αναδεικνύοντας τη στρατηγική σημασία της περιοχής.

Εξαιρετικό ενδιαφέρον παρουσιάζει η ανάλυση της οθωμανικής περιόδου, όπου μέσω των απογραφών αποκαλύπτεται μια ακμάζουσα κοινωνία (περίπου 1.400 κάτοικοι το 1506) με έντονη αγροτική και κτηνοτροφική δραστηριότητα. Η μελέτη καταγράφει επίσης τις δύσκολες περιόδους, όπως τις επιδημίες πανώλης και τις καταστροφές κατά τη δεκαετία του 1940.

Η Κοινωνική και Λαογραφική Προσφορά

Πέρα από το καθαρά ιστορικό κομμάτι, το έργο λειτουργεί ως κιβωτός μνήμης για την τοπική κοινωνία. Τα παραρτήματα που περιλαμβάνουν τοπωνύμια, καταλόγους εκπαιδευτικών, κοινοτικών συμβούλων και αγωνιστών, προσδίδουν στη μελέτη έναν έντονα ανθρωποκεντρικό χαρακτήρα. Η καταγραφή των επωνύμων των πρώτων κατοίκων και της πληθυσμιακής εξέλιξης αποτελεί πολύτιμο εργαλείο για μελλοντικές κοινωνιολογικές έρευνες.

Συμπέρασμα

Η «Επισκόπηση της Ιστορίας της Δολίχης» είναι ένα έργο που διαπνέεται από την αγάπη για τον γενέθλιο τόπο, χωρίς όμως να θυσιάζει την ιστορική ακρίβεια στον βωμό του συναισθηματισμού. Η απόφαση να διατίθεται δωρεάν σε ηλεκτρονική μορφή υπογραμμίζει τον εκπαιδευτικό και κοινωνικό της στόχο: να γίνει η ιστορία της Δολίχης κτήμα όλων.

Σύνοψη από το Notebooklm